Lãng phí trăm bề khi lựa chọn học theo trào lưu


Thiếu thông tin tham chiếu có độ xác tín cao, nhiều thí sinh đang lựa chọn ngành nghề theo cảm tính hoặc các trào lưu ngắn hạn, gây ra lãng phí trong đào tạo nhân lực. Theo các chuyên gia, nguyên nhân bắt nguồn từ trách nhiệm quy hoạch, dự báo nhân lực cũng như công tác quản lý đào tạo ở các trường.

“Vỡ mộng” vì chọn nhầm nghề

Bốn năm trước, N.P.U (ngụ Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) thi đỗ ngành ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế quốc dân. Việc chọn ngành của U. do chị T., mẹ em quyết định. Thời điểm đó, ngân hàng là một trong những ngành "đắt khách" nhất tại các trường kinh tế, bởi theo chị T. nói: "Những người làm ngân hàng đều lương cao, công việc nhàn hạ".

Thế nhưng, khi U. hoàn tất chương trình đại học thì nhu cầu nhân lực ngành ngân hàng không còn như trước do những biến động của nền kinh tế. Thay vì "lương cao, nhàn hạ" như trước, giờ đây công việc ngân hàng đầy khó khăn và áp lực mà theo mô tả của chị T. là: "Nhân viên ngân hàng 10 người thì 9 người chán việc. Lương thưởng cũng không được như trước". U. rơi vào bế tắc và quay sang trách mẹ. "Lúc đó làm sao biết được mọi chuyện sẽ như bây giờ. Chỉ biết ngân hàng khi đó là ngành hot và đang là tốt nhất thì bảo con đăng ký thôi chứ cũng chẳng có cái gì để mình tham khảo", chị T. phân trần.

Lãng phí trăm bề khi lựa chọn học theo trào lưu

Câu chuyện của N.P.U trên thực tế không hiếm. Nhiều thí sinh đã "vỡ mộng" vì vài năm trước đổ xô vào các ngành thời thượng như quản trị kinh doanh, tài chính, ngân hàng... mà không lường hết những biến động của nền kinh tế và thị trường lao động. Tuy nhiên, bất chấp thực trạng này, ngay trong đợt tuyển sinh Đại học năm 2017 vừa qua, ngành quản trị kinh doanh, nhóm ngành kinh doanh vẫn được thí sinh đăng ký nhiều nhất ở nguyện vọng 1. Trong khi đó, nhóm ngành kỹ thuật cơ khí đứng ở vị trí "bét bảng" với lượng thí sinh đăng ký chỉ hơn 1/4 so với nhóm ngành kinh doanh. Kết quả tuyển sinh năm nay cũng phản ánh xu hướng lựa chọn của thí sinh khi điểm chuẩn các ngành y dược, kinh tế và công nghệ thông tin ở mức rất cao, trong khi các ngành kỹ thuật, nông lâm ngư thì gần như "chạm đáy".

Mở ngành tràn lan sẽ phá vỡ cấu trúc ngành nghề

Sự lựa chọn theo trào lưu đã tạo nên những bất cập trong cơ cấu ngành nghề đào tạo. Theo thống kê từ Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục - Đào tạo, phần lớn sinh viên tập trung theo học các ngành thuộc khối ngành V (toán và thống kê; máy tính và công nghệ thông tin; công nghệ kỹ thuật; kỹ thuật; sản xuất chế biến; kiến trúc và xây dựng, nông lâm và thủy sản; thú y), chiếm tỷ trọng 32,6% và khối ngành III (kinh doanh quản lý, pháp luật), 30,1%. Tỷ trọng 2 nhóm ngành này sẽ tiếp tục tăng lên khi mà xu hướng mở ngành vẫn ưu tiên cho 2 nhóm ngành nói trên.

Ngay Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Phùng Xuân Nhạ cũng thừa nhận, lâu nay việc xác định chỉ tiêu đào tạo của các trường chỉ dựa vào năng lực đào tạo và sở thích của người học là chưa đủ, bởi đó mới chỉ là phần cung chứ chưa phải phần cầu. Trong khi đó, giáo dục Đại học có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cung cấp cho thị trường thì phải nghiên cứu nhu cầu thị trường, số lượng ngành nghề để điều chỉnh ngành đào tạo, song điều này vẫn chưa được các trường Đại học làm tốt.

Lãng phí trăm bề khi lựa chọn học theo trào lưu

Thiếu thông tin xác tín để thí sinh tham khảo

Bên cạnh bất cập trong đào tạo, tiến sĩ Lê Đông Phương, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giáo dục Đại học và nghề nghiệp, Viện Khoa học giáo dục VN, cho rằng sự lệch lạc trong chọn ngành nghề của học sinh những năm gần đây có nguyên nhân từ công tác hướng nghiệp chưa tốt. Thực tế này có trách nhiệm của cơ quan chức năng trong quy hoạch và dự báo nhân lực. "Hiện chúng ta có 27 - 28 quy hoạch nhân lực khác nhau đều là những văn bản rất vĩ mô và cất ở những chỗ kín đáo. Thiếu tính công khai, minh bạch nên mọi người càng không có căn cứ xây dựng định hướng của mình", ông Phương nói, đồng thời cho rằng nền kinh tế VN chưa phải là nền kinh tế thị trường phát triển nên tất cả dự báo chỉ mang tính “bốc thuốc”, không chính xác. Quan trọng của dự báo là không chỉ cần bao nhiêu mà cần ở đâu thì các dự báo chưa làm được.

GS Nguyễn Minh Thuyết cũng cho rằng việc thí sinh lựa chọn lệch lạc theo phong trào chủ yếu vì không có đủ thông tin, nhìn nhận thị trường lao động chủ yếu qua thông tin cá nhân và từ phụ huynh, gia đình. Còn Thứ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Bùi Văn Ga nói: “Năm nào trước mỗi mùa tuyển sinh, Bộ Giáo dục - Đào tạo cũng phối hợp với cơ quan truyền thông tuyên truyền về thị trường lao động, tư vấn lựa chọn ngành nghề nhưng vẫn còn nhiều thí sinh chọn ngành nghề theo cảm tính, số đông”. Cũng theo Thứ trưởng Ga: "Những ngành hiện tại có nhu cầu lớn thì trong những năm tới sẽ bão hòa, sinh viên tốt nghiệp không tìm được việc làm. Chu kỳ như thế lặp lại hầu như với các ngành nghề đào tạo. Vì thế việc điều chỉnh ngành nghề, quy mô đào tạo theo thị trường lao động không được "nhạy" như mong muốn".

Nguồn: 
AUM Việt Nam

AUM Việt Nam có chức năng tương đương Văn phòng tuyển sinh của các trường liên kết, nhằm tạo điều kiện cho Học viên có thể làm thủ tục đăng ký nhanh chóng, thuận tiện và theo đúng quy định của Trường.

Quý Phụ huynh và sinh viên đăng ký tư vấn trực tuyến hoặc ghi danh tại địa chỉ:

Hà Nội: 20 Đông Quan, Cầu Giấy, Hà Nội 

Hồ Chí Minh: 302 Lê Thị Riêng, P. Thới An, Quận 12

 

Điện thoại: 04 377 57420 | Hotline: 091 55 00 256

Email: tuyensinh@aum.edu.vn